Page 140 - Demo

138DRAMA ME TEM%u00cb HISTORIKO-SHOQ%u00cbRORE T%u00eb k%u00ebsaj periudhe jan%u00eb dramat %u201cT%u00eb burgosurit%u201d e Tito Tosk%u00ebs dhe %u201cDashuria e M%u00ebm%u00ebdheut%u201d e Namik S. Delvin%u00ebs. Brenda n%u00eb Shqip%u00ebri, n%u00eb fillim t%u00eb shekullit XX, u vu re nj%u00eb rritje e madhe e numrit t%u00eb pjes%u00ebve t%u00eb shkruara, por shum%u00eb pak prej tyre u vun%u00eb n%u00eb sken%u00eb. N%u00eb vitin 1909, Kristo Floqi shkroi dram%u00ebn %u201cFe e komb%u00ebsi%u201d me 4 akte, e cila trajtoi nj%u00eb problem t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm shoq%u00ebror t%u00eb koh%u00ebs, at%u00eb t%u00eb martesave mes mysliman%u00ebve dhe t%u00eb krishter%u00ebve, si dhe midis t%u00eb pasurve dhe t%u00eb varf%u00ebrve. Nd%u00ebrkoh%u00eb, nj%u00eb pjes%u00eb e mir%u00eb e dramave t%u00eb k%u00ebsaj periudhe trajton tem%u00ebn historike, me q%u00ebllim zgjimin e ndjenj%u00ebs komb%u00ebtare. K%u00ebshtu, dramat e Shtjef%u00ebn Gje%u00e7ovit trajtojn%u00eb probleme q%u00eb lidhen me epok%u00ebn e Sk%u00ebnderbeut. K%u00ebsaj periudhe i p%u00ebrket edhe tragjedia %u201cVdekja e Pirros%u201d e Mihal Gramenos, n%u00eb t%u00eb cil%u00ebn trajtohen probleme q%u00eb shqet%u00ebsojn%u00eb l%u00ebvizjen komb%u00ebtare, por me nj%u00eb k%u00ebndv%u00ebshtrim subjektivist t%u00eb ngjarjeve historike. Trajtim subjektivist t%u00eb historis%u00eb dhe ndikim t%u00eb teatrit klasicist kemi dhe n%u00eb tragjedin%u00eb %u201cBurri i dheut%u201d t%u00eb Andon Z, %u00c7ajupit, por me k%u00ebt%u00eb vep%u00ebr ai b%u00ebn p%u00ebrpjekje serioze p%u00ebr themelimin e tragjedis%u00eb s%u00eb tipit klasik n%u00eb dramaturgjin%u00eb ton%u00eb.DRAMA ME KARAKTER DIDAKTIKDrama me karakter didaktik q%u00eb u quajt fjal%u00ebk%u00ebmbim u shkrua kryesisht nga m%u00ebsues patriot%u00eb si Gjerasim Qiriazi, Petro Nini Luarasi etj., t%u00eb cil%u00ebt kishin si q%u00ebllim q%u00eb me an%u00eb t%u00eb k%u00ebtyre pjes%u00ebve t%u00eb edukonin patriotizmin te nx%u00ebn%u00ebsit e shkollave t%u00eb para shqipe. Pjes%u00eb t%u00eb karakterit didaktik shkroi dhe Gjergj Fishta si %u201cShqyptari i qytet%u00ebruem%u201d m%u00eb 1911, n%u00eb t%u00eb cil%u00ebn na paraqitet nj%u00eb vep%u00ebr me mjesht%u00ebri t%u00eb jasht%u00ebzakonshme gjuh%u00ebsore, apo nj%u00eb vep%u00ebr tjet%u00ebr %u201cSh%u00ebn Fran%u00e7esku i Azizit%u201d, n%u00eb t%u00eb cil%u00ebn predikohet arritja e lumturis%u00eb p%u00ebrmes vuajtjes e mundimit. DRAMA %u201cISRAILIT%u00cb DHE FILISTIN%u00cb%u201d E FAN NOLIT Shkrimet e Fan Nolit (1882-1965), qoft%u00eb si shkrimtar e qoft%u00eb si p%u00ebrkthyes, p%u00ebrfaq%u00ebsonin nj%u00eb hap cil%u00ebsor p%u00ebrpara n%u00eb let%u00ebrsin%u00eb shqiptare t%u00eb fillimit t%u00eb shekullit XX. Karrier%u00ebn letrare ai e nisi me nj%u00eb dram%u00eb me tri akte me titull %u201cIsrailit%u00eb dhe Filistin%u00eb%u201d, t%u00eb botuar n%u00eb Boston n%u00eb vitin 1907 dhe t%u00eb shkruar n%u00eb Athin%u00eb, kur Noli po mundohej t%u00eb nxirrte jetes%u00ebn si aktor i ri. N%u00eb periudh%u00ebn e dyt%u00eb t%u00eb zhvillimit t%u00eb dramaturgjis%u00eb, gjat%u00eb Rilindjes son%u00eb, u l%u00ebvrua drama me tem%u00eb historiko-shoq%u00ebrore dhe komedia. N%u00eb fund t%u00eb shekullit XIX dhe fillim t%u00eb shekullit XX, zhvillohet nj%u00eb form%u00eb e ve%u00e7ant%u00eb e dram%u00ebs, ajo me karakter didaktik, e cila u quajt fjal%u00ebk%u00ebmbim.22 DRAMA DHE TRAGJEDIA